Space chicks

Eski özlü sözlerin hükmünü yitirdiği, artık başka şeyleri söylemenin gerektiği 21. yüzyıla hoş geldiniz. Geçtiğimiz 8 yıl, 6 ay ve 17 gündür bir mağarada yaşayan ya da kafasını toprağa gömmüş olanlar için kısa bir özet geçeyim. Nasıl bir çağda yaşadığımızı, başımıza neler geldiğini anlamaya çalışalım.

Birkaç soru ile başlayalım. Bakalım hatırlayabilecek misiniz? ”Netscape’in yeni browser’ı Explorer’ı tahtından indirebilecek mi?”, “Altavista mı yoksa Yahoo mu daha iyi sonuçlar buluyor?”, “İnternet bağlantımı 128 yaptırdım, acaba şimdi daha mp3′ü çekerken dinleyebilecek miyim?”, “Hangi portal daha başarılı?”, “Cep telefonumla resim çekmek için 1 milyar vermek zorunda mıyım?”

Özetlemek gerekirse o günün koşullarında kritik önemde değerlendirdiğimiz sorunların hiçbirisi şimdi hayatımızda yok. Bugünün sorularının kısaca üzerinden geçelim; ”Chrome ne zaman mobil ortamda karşımıza çıkacak?”, “Google Android gerçekten ortak bir platform mu?”, “Facebook neden yarattığı trafikle orantılı bir para kazanamıyor?”, “Türkiye, Avrupa’nın en interaktif ülkesi. Peki bu iyi bir şey mi?”, “Wikipedia’daki bilgilerin değiştirilebiliyor olması onları değersiz yapar mı?” Bu sorular neden bu kadar hızlı değişiyor?

Öyle bir çağdayız ki, aklımıza gelen bir pazarlama fikri çoktan birisi tarafından dünyanın bir yerinde hayata geçirilmiş oluyor. Doğrudan değilse bile bir benzeri muhakkak denenmiş, başarılı ya da başarısız ölçümlenmiş bir fikir birliği içerisinde yaşıyoruz. Amerika’da bir gün önce denenen bir yöntem ya teknik, aynı anda dünyanın birkaç farklı yerinde çeşitli varyasyonlarıyla ertesi gün hayata geçiyor. Fikirlerin gerçek sahibinin kim olduğu giderek flulaşıyor, önemini yitiriyor.

Önemli olanın fikrin orijinalini bulmanın değil, ondan para kazanmanın olduğu bir çağ var karşımızda. Yok o 20. yüzyıldı… Bu çağ kesinlikle daha farklı olmalı… İstediğiniz kadar çırpının bu fikir benim fikrim diye. Mahkeme mahkeme dolaşın, mafyaya başvurun. Sizden önce birisi o fikri büyük bir telekom şirketine yasladıysa, size ancak torunlarınıza anlatacağınız bir hikaye kalır.  Değişik değil bu da…

Ya da yılmazsınız, hemen daha iyi bir fikir bulabilirsiniz. Sizden o fikri çalanın uygulamalarındaki boşlukları değerlendirirsiniz. Hatta bir başkasının fikrini çalarsınız. Ya da sizden çalınan fikri geliştirip, sizden çalanın bir yöntemini de çalarsınız. Ne fark eder ki, paraya dönüşmedikçe fikirlerin ne önemi var? Örnekleri bir kenara bırakıp şunu sormamız gerekiyor.

Dijital dünyanın analog olandan ne farkı var? Amerikalılar bu durum için SSDD diyorlar (Same Shit Different Day).

Ben pesimist değilim... Her şey aynı

Yeni yüzyılın farkı şu… Artık,  Matrix filmine gönderme yapıyorsunuz sanılacak diye Baudrillard’dan alıntı yapamıyoruz. Artık yabancı dizileri televizyonda seyretmek yerine Amerika ile aynı anda seyrediyoruz. Bilgisayarda daha çok zaman geçiriliyor diye asosyal mi olunuyor? Tek başına evde oturup kitap okumaktan daha asosyal olmamalı. Bir de şu var: Artık sadece insanlar değiştirebiliyor diye Wikipedia bilgileri horlanıyor. Diderot’dan ne farkımız var? Onların zamanında da yalan yanlış bilgilerle doldurulmuş kafalarına göre düzenlenmiş kitaplar okuyorduk. Her şey bu kadar aynıyken kirli bilgiden niye rahatsızız?

Bu konular üzerine yeteri kadar düşünüyor muyuz? Allanmış pullanmış eski kavramları ya da onlarca hatta yüzlerce yıldır kullanılan uygulamaları ne zamana kadar ağzımız açık seyredeceğiz? Daha dibe batabilir miyiz dersiniz? Daha kaç gün pilav yeriz? Elimizde bu kadar bilgi varken hem teknolojide hem de marketing tarafında uygulamadan ileri gidemiyor olmamız küçükken yeteri kadar fosfor alamamamızdan mı?

Kişisel bir notla bitireyim. Zamanında Tenten okurken en uyuz olduğum karakterler Dupont ve Dupont kardeşlerdi. İkisi birbirinin söylediğinin aynısını söylerdi. Ama ben farklı bir şey söylüyorlarmış gibi iki balon arasında farklılıklar arardım. Hayatımın böyle geçeceğini bilseydim o zamanlar balonlar arasında farklılık aramayı bırakır, kendi içgüdülerimi dinlerdim.